Sách 1 Cô-rinh-tô

Bài 6

Nguồn Gốc và Sự Thử Thách của Chúa Cứu Thế
Lu-ca 3:23-38; 4:1-13

I. Bối Cảnh và Lược Giải.

Gia phả là một tài liệu quan trọng xác nhận dòng dõi của một người. Sau mẫu chuyện về sự giáng sinh của Chúa Cứu Thế, Lu-ca ghi lại gia phả của Chúa Cứu Thế. Tuy nhiên Lu-ca ghi rõ, gia phả này là theo pháp lý hay nói một cách khác, Chúa Giê-su đã được mô tả là được hoài thai bởi Đức Thánh Linh (1:35) cho nên sự thật Ngài chỉ là ‘con nuôi’ của Giô-sép. Vì vậy Lu-ca ghi chú “người ta cho rằng Ngài là con Giô-sép.”

Ngoài ra khi ghi chú như thế Lu-ca một lần nữa xác nhận việc Chúa Giê-su được sinh ra bởi nữ đồng trinh Ma-ry. Chúa Giê-su bắt đầu chức vụ lúc “ba mươi tuổi”. Trong Cựu Ước một người bắt đầu chức vụ tế lễ lúc 30 tuổi (Dân 4:3); ngoài ra nhiều nhân vật quan trọng trong lịch sử dân thánh bắt đầu lúc ba mươi tuổi như Giô-sép làm tể tướng trong triều Ai-cập (Sáng 41:46), vua Đa-vít bắt đầu cai trị lúc 30 tuổi (2 Sa 5:4). Cho nên đây là một lứa tuổi thích hợp và có tính cách biểu tượng để bắt đầu một việc lớn và trọng đại.

Gia phả Lu-ca ghi lại có nhiều điểm đặc biệt:
1. Đa số các tên trong gia phả là tên của những người ít ai biết đến; hay không phải là những nhân vật nổi tiếng được ghi chép trong Kinh Thánh Cựu Ước.
2. Lu-ca dùng cấu trúc “con trai của” để chỉ liên hệ phụ hệ trong bản gia phả.
3. Lu-ca liệt kê những nhân vật quan trọng như Đa-vít, Aùp-ra-ham, A-đam. Chúa Giê-su là dòng dõi của vua Đa-vít, tức là người thuộc hoàng tộc và là hậu tự hợp pháp để làm vua theo lời hứa của Đức Chúa Trời cho vua Đa-vít. Chúa Giê-su là dòng dõi của Aùp-ra-ham, tức là hậu tự mà Đức Chúa Trời đã hứa với Aùp-ra-ham và đem lại phước hạnh cho dân Do Thái lẫn nhân loại. Chúa Giê-su là con của A-đam, tức là liên hệ đến nhân loại nói chung.
4. Lu-ca kết thúc bản gia phả bằng sự kiện Chúa Giê-su là Con Đức Chúa Trời. Điều này cho thấy sự cứu rỗi là một chương trình của Đức Chúa Trời và sự kiện Chúa Cứu Thế, Con Đức Chúa Trời đến thế gian để cứu rỗi nhân loại không phải là một việc tình cờ.

Sự khác nhau giữa gia phả ghi trong Ma-thi-ơ và gia phả ghi trong Lu-ca. Nhiều người thắc mắc tại sao hai bản gia phả của Chúa Giê-su lại có nhiều tên khác nhau. Có nhiều cách giải thích đã được đưa ra, sau đây là ba cách giải thích phổ thông nhất:
1. Ma-thi-ơ ghi lại gia phả theo Giô-sép. Lu-ca dựa trên gia phả của Ma-ri, cả Giô-xép và Ma-ri đều là dòng dõi của vua Đa-vít. Câu 3:23 có thể hiểu rằng:( Chúa Giê-su, theo như người ta biết theo pháp lý, là con của Giô-sép, nhưng Ngài là con của Hê-li, tổ tiên của Ma-ri).
2. Ma-thi-ơ ghi gia phả theo pháp lý; Lu-ca theo dòng dõi huyết thống. Điều này có thể xảy ra và vẫn hợp pháp.
3. Trong danh sách tổ tiên của Chúa Giê-su có thể có nhiều trường hợp “thừa kế hôn phối” (levirage marriage). Ngừơi vợ góa của một người không con trai có thề lấy em trai của người đó để có con và đứa con này sẽ mang tên người chồng đã qua đời để nối dòng cho người đó. Trong gia phả của gia tộc đứa con trai kia có thể được kể trong gia tộc của cha ruột nó hay của cha pháp lý (bác) của nó. Hê-li trong gia phả Lu-ca và Gia-cốp trong gia phả Ma-thi-ơ có thể là anh em; Hê-li chết và Gia-cốp lấy chị dâu sinh ra Giô-sép.

Sa-tan Cám Dỗ Chúa Giê-su:
Lu-ca trình bày phần thơ ấu và thiếu thời của Chúa Giê-su và lời xác nhận khen thưởng của Đức Chúa Cha khi Chúa Giê-su nhận lễ báp-tem. Giờ đây, trước khi đi vào chức vụ công khai, Chúa Giê-su bị đem vào sa mạc để chịu Sa-tan thử thách.

Chúa Giê-su đầy dẫy Đức Thánh Linh và cũng được Đức Thánh Linh đưa vào đồng hoang để chịu cám dỗ. Điều này cho thấy rõ Chúa Giê-su không tự mình đi đến chỗ cám dỗ. Cả ba sách Phúc Aâm đều ghi rõ rằng Ngài được đưa vào đồng hoang để chịu cám dỗ. Lu-ca ghi rằng quỉ vương là kẻ cám dỗ Chúa Giê-su; Ma-thi-ơ ghi cả hai tên, quỉ vương và Sa-tan; Mác ghi Sa-tan.

Con số 40 ngày có thể là một biểu tượng mang nhiều ý nghĩa vì trong Cựu Ước, dân Do Thái đã ở trong sa mạc 40 năm; trận hồng thủy thời Nô-ê kéo dài 40 ngày; Môi-se kiêng ăn 40 ngày; tiên tri Ê-li cũng kiêng ăn 40 ngày; tiên tri Ê-xê-chi-ên phải mang tội lỗi của dân Y-sơ-ra-ên trong 40 ngày. Một vấn đề được đặt ra là sự cám dỗ của Chúa Giê-su có thực sự xảy ra hay chỉ là một sự tưởng tượng trong trí hay trong tâm lý của Ngài mà thôi. Nếu chúng ta tin rằng Sa-tan là một hữu thể có thật dù vô hình và loài người không thấy được thì sự cám dỗ là thật, không phải chỉ là một sự tưởng tượng.

Kinh Thánh Cựu Ước cho thấy Sa-tan là một hữu thể có thật, có bản chất như thiên sứ. Ngoài ra nếu Chúa Giê-su nhịn đói và đói thật thì sự cám dỗ là việc xảy ra thật sự. Một sự khác biệt về thứ tự cám dỗ giữa Lu-ca và Ma-thi-ơ đã gây nên nhiều cuộc thảo luận. Ma-thi-ơ ghi cuộc cám dỗ về bánh trong sa mạc, rồi đến sự cám dỗ trên nóc đền thờ và cuối cùng là trên núi cao. Lu-ca lại ghi cuộc cám dỗ trên núi cao trước và tại Giê-ru-sa-lem sau cùng.

Một điểm chúng ta cần nhớ ở đây rằng các tác giả Phúc âm ngày xưa không bắt buộc phải theo thứ tự thời gian khi ghi lại câu chuyện. Mỗi tác giả đều chọn lựa những biến cố thật nhưng cũng sắp xếp theo chủ đề hay mục đích của mình. Vì thế Lu-ca có thể thay đổi thứ tự sự cám dỗ cho hợp với chủ đề lớn của ông, đó là hành trình chức vụ của Con Đức Chúa Trời sẽ kết thúc tại Giê-ru-sa-lem.

Chúa Giê-su kiêng ăn 40 ngày nên Ngài đói. Đây là một điểm tương phản lớn mà các tác giả Phúc âm đều nhấn mạnh. Chúa Giê-su bị cám dỗ khi Ngài ở vị thế yếu kém nhất về thể xác. A-đam và Ê-va, thủy tổ của loài người bị cám dỗ trong khi họ no nê, đầy đủ. Cám dỗ thứ nhất nhằm mục đích gì? Một số người cho rằng từ “nếu” chứng tỏ quỉ vương muốn thử niềm tin, gieo nghi ngờ cho Chúa Cứu Thế về liên hệ “Con Đức Chúa Trời” của Ngài. Tuy nhiên chữ nếu ở đây chỉ là thể trình bày (indicative mood) nên không hẳn là nghi ngờ.

Một vài ý đề nghị về mục đích của sự cám dỗ này:
1. Chúa bị cám dỗ dùng cách không thích đáng để thỏa mãn cơn đói.
2. Nếu Chúa hóa bánh từ đá để thỏa mãn cơn đói tức là Chúa Cứu Thế không tin cậy vào sự chu cấp của Đức Chúa Trời cho con dân Ngài.
3. Dùng quyền năng siêu nhiên để thỏa mãn nhu cầu thể xác. Ý kiến thứ hai và thứ ba phối hợp có lẽ là câu Bài Giải Đáp thỏa đáng nhất. Câu trả lời của Chúa Giê-su được trích từ Phục 8:3.

Đời sống của con người không phải chỉ có vấn đề nhu cầu thể xác. Lời của Chúa là thực phẩm tâm linh và cũng căn bản như nhu cầu vật chất. Chúa Giê-su sẽ tin cậy vào sự cung cấp, bào tồn của Đức Chúa Trời và theo cách của Đức Chúa Trời. Chúa Giê-su sẽ không đi con đường tắt. Chúa Giê-su làm theo Ý Đức Chúa Cha, không thỏa mãn ý riêng hay nhu cầu cá nhân, cái tôi của mình. Cám dỗ thứ hai: Quỉ vương hứa sẽ cho Chúa Cứu Thế tất cả uy quyền và vinh quang của thế giới nếu Ngài bằng lòng thờ phượng nó.

Nhiều người cho rằng làm sao từ một ngọn núi Chúa Giê-su có thể thấy hết tất cả vương quốc trên thế giới. Rõ ràng ở đây Sa-tan có thể chỉ cho Chúa Giê-su một khu vực rộng lớn, tiêu biểu cho tất cả vương quốc trên thế giới. Cũng có thể là Chúa thấy trong một khải tượng; các tác giả không nói rõ nhưng giả định rằng đó không phải là một việc khó và hoàn toàn có thể xảy ra.

Một vấn đề khác được đặt ra là Sa-tan có thật sở hữu tất cả thế giới này không? Kinh Thánh xác nhận rằng vũ trụ này là do Đức Chúa Trời sáng tạo và Ngài là sở hũu chủ chính thức nhưng nhiều chỗ Kinh Thánh cũng cho thấy Sa-tan tiếm quyền của Chúa và vẫn còn ảnh hưởng rất mạnh trên thế giới cho đến ngày nay (Eâph 2:2; 1Giăng 5:19).

Vì vậy có thể lời hứa của Sa-tan có đôi chút sự thật trong đó và nó có thể cung cấp quyền năng và vinh quang cho ai thờ lạy nó. Điều kiện của Sa-tan không phải đơn thuần là quì gối, cúi đầu lạy nó một cái là xong tất cả nhưng ở đây nói đến hành động qui phục, thờ phượng quỉ vương thay vì thờ phượng Đức Chúa Trời. Sa-tan muốn Chúa Giê-su thuận phục và chấp nhận uy quyền và sự tể trị của Sa-tan thay vì qui phục thẩm quyền và sự tể trị của Đức Chúa Trời. Nếu Chúa Giê-su bằng lòng làm theo lời cám dỗ, ngài cũng sẽ từ bỏ lòng trung thành với Đức Chúa Trời, là Đấng Chủ Tể trời đất và muôn vật.

Chúa Giê-su dùng Phục 6:13 để trả lời Sa-tan. Loài người chỉ nên thờ phượng và trung thành với Đức Chúa Trời duy nhất. Sự cám dỗ thứ hai theo Lu-ca nói đến tấm lòng và mối liên hệ giữa con người và Đức Chúa Trời. Một trong những mục đích của Chúa Cứu Thế là cai trị thế giới theo đường lối của Đức Chúa Trời, tức là bằng sự hy sinh của Ngài trên thập tự giá. Vì thế sự cám dỗ của Sa-tan là một con đường tắt để đi đến sự tể trị thế giới. Ngoài ra sự thỏa hiệp với thế gian để được quyền lợi và được thế gian chấp thuận, hoan nghênh cũng là một sự cám dỗ tế nhị và sâu sắc.

Cám dỗ thứ ba: Nóc đền thờ ở đây có thể là góc phía đông nam của đền nhìn xuống thung lũng Kít-rôn. Từ mái đền xuống đến đất sâu trên 100 m; một sử gia Do Thái thời ấy cho biết từ đây nhìn xuống thung lũng nhiều người bị chóng mặt. Vì thế nếu Chúa Giê-su nhảy xuống từ nóc đền thờ thì chắc chắn là cần có phép lạ để bảo vệ Ngài không bị thương hay chết. Quỉ vương nhắc lại “Nếu ông là Con Đức Chúa Trời”.

Và trích Kinh Thánh (Thi 91:11-12) để thách thức Chúa Giê-su. Sự giả định của quỉ vương rằng nếu Chúa Giê-su là Con Đức Chúa Trời thì Ngài sẽ bảo vệ Con Chúa vô điều kiện và rằng Đức Chúa Trời sẽ giữ lời hứa bảo vệ con dân Ngài dù người ấy cố ý làm trái ý Chúa đi nữa cũng vậy. Vào thời này, người ta hay dùng phép lạ để chứng minh rằng mình có quyền phép và là một nhân vật đặc biệt.

Tuy nhiên tác giả không đề cập gì đến khán giả hay người khác có mặt dưới thung lũng nên quan điểm cho rằng quỉ vương thách Chúa nhảy xuống thung lũng để cho mọi người thấy không có bằng chứng hỗ trợ. Sa-tan trích Kinh Thánh nhưng trích ngoài hay sai văn mạch, dùng cho mục đích ác của nó. Thánh Thi 91:11-12 có thêm ‘ trong mọi đường lối ngươi” nghĩa là trong đời sống của con cái Ngài và sống công chính chứ không phải liều mạng vô lý và buộc Đức Chúa Cha phải cứu mình. Ngoài ra thách thức Chúa để đòi hỏi phép lạ là một dấu hiệu của vô tín chứ không phải của tin cậy hoàn toàn và thuận phục ý chỉ của Đức Chúa Trời cho mình. Chúa Giê-su lại dùng Kinh Thánh (Phục 6:16) để bác bỏ sự cám dỗ của Sa-tan.

Những câu Kinh Thánh Chúa Giê-su trích dẫn đều ở trong chương nói về sự thử thách dân Y-sơ-ra-ên đã thử thách Đức Chúa Trời khi họ ở trong sa mạc. Chúa Giê-su cũng đại diện cho con dân Chúa và Ngài sẽ không vi phạm tội mà dân Chúa đã phạm trong sa mạc. Sau khi thất bại trong các cám dỗ, Sa-tan lìa xa Chúa Giê-su nhưng nó vẫn còn chờ cơ hội khác; nó chưa bỏ cuộc trong nỗ lực đánh bại Con Đức Chúa Trời và phá bỏ chương trình cứu rỗi của Đức Chúa Trời.

II. Câu Hỏi Thảo Luận:

1. Tại sao Lu-ca ghi “ Người ta cho rằng Ngài là con Giô-sép” trong gia phả của Ngài?
2. Lu-ca ghi “Giô-xép con Hê-li” trong khi Ma-thi-ơ ghi “Gia-cốp sinh Giô-sép.” (Mat 1:16); như thế một trong hai bản gia phả ghi sai phải không? Giải thích sự khác biệt.
3. Bạn có thấy ý nghĩa đặc biệt khi Lu-ca ghi chép Chúa Giê-su là “con cháu Aùp-ra-ham, Đa-vít, A-đam, Con Đức Chúa Trời” ?
4. Những sự cám dỗ Chúa Giê-su chịu là có thật hay chỉ là tưởng tượng trong tâm lý của Ngài mà thôi? Những sự kiện nào cho thấy đây là những sự kiện thật sự xảy ra?
5. Chúa Giê-su là Con Đức Chúa Trời, là Đấng vô tội, tại sao Ngài phải chịu cám dỗ?
6. Chúa Giê-su bị cám dỗ trong điều kiện nào?
7. Mục đích của cám dỗ thứ nhất là gì?
8. Câu trả lời của Chúa Giê-su cho thấy đời sống toàn diện và sung mãn gồm có những gì?
9. Bạn nghĩ sao về những quan điểm cho ràng “tôn giáo, Kinh Thánh là điều tốt nhưng chỉ là phụ thuộc và thứ yếu, người ta chỉ nên thờ phượng hay học Lời Chúa khi rỗi rảnh, lúc trà dư, tửu hậu.”
10. Mục đích của sự cám dỗ thứ hai là gì?
11. Trong thế giới văn minh vật chất hiện đại sự cám dỗ này được thể hiện trong hình thức nào nhiều nhất? Chúng ta phải làm gì để áp dụng lời Bài Giải Đáp của Chúa Giê-su?
12. Mục đích của sự cám dỗ thứ ba là gì?
13. Chúa Giê-su đã dùng điều gì để chống trả và tránh bị cám dỗ?
14. Dùng Kinh Thánh có phải là tự nhiên làm theo ý Chúa không?
15. Chúng ta cần phải làm gì để chống lại những tà giáo dùng Kinh Thánh lệch lạc cho mục đích sai lầm của họ?