New Vietnamese Bible

Giải Nghĩa Kinh Thánh

Sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi

Giáo Sư Mực Sư Trần Đào
Vietnamese Baptist Theological School

Giới Thiệu
Theo truyền thuyết và văn bản cổ Hy Bá hai sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi vốn là một sách. Các sách giải nghĩa Kinh Thánh Do Thái (Talmud) đề cập đến sách Ê-xơ-ra bao gồm luôn cả Nê-hê-mi.

Origen có lẽ là người đầu tiên vào thế kỷ thứ ba SCN tách rời sách Ê-xơ-ra làm hai Ê-xơ-ra I và II. Bản dịch Vulgate thế kỷ thứ năm gọi hai sách này là Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi.

Tác Giả
Truyền thuyết Do Thái cho rằng Ê-xơ-ra là trước gỉa của Sử Ký và Ê-xơ-ra – Nê-hê-mi . Trên phương diện văn thể, văn phong người ta thấy các sách này có nhiều điểm gống nhau.

Trong hai thế kỷ qua một vài thuyết về trước gỉa của các sách này được đưa ra. Học giả R.K.Harrison cho rằng Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi là trước gỉa của sách mang tên mình. Một số đông học gỉa bảo thủ lẫn cấp tiến cho rằng một trước gỉa chung soạn thảo các sách Sử Ký, Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi. Trước gỉa này đã dùng nhiều sử liệu, hồi ký của Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi để soạn thảo các sách.

Theo diễn tiến của sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi và theo truyền thuyết thì Ê-xơ-ra từ Ba-by-lôn trở về Giu-đa trước vào khoảng năm 458 TCN sau đó một thời gian Nê-hê-mi trở về vào khoảng 445 TCN để tái thiết tường thành Giê-ru-sa-lem. Tuy nhiên trong thế kỷ qua nhiều học giả cho rằng Nê-hê-mi trở về Giu-đa trước Ê-xơ-ra. Để hỗ trợ thuyết này người ta cho rằng số 7 ở câu Êxơ 7:8 nên sữa thành 27 hay 37. Nói chung thuyết cho rằng Nê-hê-mi về trước Ê-xơ-ra có nhiều nan đề hơn là quan niệm truyền thống.

Dù cho rằng Ê-xơ-ra về trước hay sau Nê-hê-mi, đa số các học gỉa cho rằng hai người này sống đồng thời với nhau.

Bối Cảnh Lịch Sử
Vua Nê-bu-cát-nết-xa chiếm Giu-đa, tàn phá Giê-ru-sa-lem và đền thờ vào năm 586 TCN. Đa số giới hoàng gia, quan quân, thợ thuyền Do Thái đều bị lưu đày qua Ba-by-lôn. Những người nông dân còn lại trong xứ tương đối ít và nghèo nàn. Những người này lại chia làm hai phe, một phe chống chính quyền Ba-by-lôn, một phe kia thì muốn thuận phục đế quốc Ba-by-lôn để sống yên ổn.

Phe chống Ba-by-lôn đã ám sát tổng đốc Gedaliah do đế quốc Ba-by-lôn cử nhưng sau đó đám người này phải chạy xuống Ai-cập; trong khi tẩu thoát họ cũng bắt ép tiên tri Giê-rê-mi theo. Trong khi đó vua Si-ru của Ba-tư đã kết hiệp với người Mê-đi trở thành một lực lượng hùng cường và vào năm 539 TCN vua Si-ru nắm quyền toàn thể đế quốc Ba-tư lẫn Ba-by-lôn.

Vua Si-ru có chính sách cởi mở đối với tất cả các nước trong đế quốc; vua cho phục hồi các thần, các đền thờ địa phương. Dưới thời vua Đa-ri-út (519-486), đế quốc khá bình an và ổn định. Vua Xét-xe (486-465) thừa hưởng đế quốc ổn định nhưng trở nên xa xỉ, hoang phí nên đất nước trở nên bất an.

Dưới thời Aùt-ta-xét-xe (465-424), vua phải kiểm soát những cuộc nội loạn trong đế quốc nên khi nghe tin dân Giu-đa tái thiết đền thờ tại Giê-ru-sa-lem vua ra lệnh ngưng công việc.

Thần Học

Tái xây dựng trung tâm thờ phượng.
Đối với người Do Thái đền thờ là trung tâm thờ phượng Đức Chúa Trời và là nơi dâng tế lễ, đặc biệt là lễ xá tội hàng năm. Không có đền thờ người Do Thái không có cơ hội dâng các tế lễ và đặc biệt là cử hành lễ xá tội cho dân chúng. Đây là một gánh nặng mặc cảm tội lỗi khá nghiêm trọng trong đời sống tâm linh của dân chúng. Ngoài ra tình trạng sống ly hương cũng nhắc nhở họ ề tội lỗi và hình phạt họ đang gánh chịu.

Nếu người Do Thái được phép trở về quê hương, xây lại đền thờ và tổ chức lễ nghi theo truyền thống, thì đây là bằng chứng của sự tha thứ và phục hồi dân Chúa như lời Chúa hứa (Giê-rê-mi 25:11-14). Tuy nhiên chỉ có đền thờ và nghi lễ theo truyền thống bên ngoài mà thôi, người ta có thể vẫn sống trong tội lỗi và vì thế dù đã có đền thờ và ở trong quê hương mình Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi vẫn phải tiếp tục phục hồi, cãi tiến đời sống tâm linh. Sự sống tâm linh tùy thuộc vào mối quan hệ giữa con người và Đức Chúa Trời. Đền thờ, các tế lễ và giao ước là những phương tiện giúp con người xây dựng mối quan hệ tâm linh với Chúa.

Sách Hê-bơ-rơ của Tân Ước cho thấy đền thờ và các tế lễ thời Cựu Ước là biểu tượng của hội thánh và sự cứu rỗi trong Chúa Cứu Thế. Sự cứu rỗi từ Cựu Ước đến Tân Ước đều căn cứ trên đức tin (Sáng Thế 15:5) và mối quan hệ với Đức Chúa Trời. (Giăng 17:3) Đức tin trong Chúa Cứu Thế là nhịp cầu duy nhất và tốt nhất để nối lại mối quan hệ cứu rỗi đã bị tội lỗi cắt đứt.
Khải Tượng Tâm Linh
Sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi có thể xem như một sách hồi ký của hai nhân vật quan trọng trong lịch sử dân Chúa thời hậu lưu đày.

Ê-xơ-ra nhận khải tượng trở về quê hương truyền bá Kinh Luật cho dân Chúa xuất phát từ việc chuyên tâm nghiên cứu Lời Chúa (Êxơ 7:10). Khải tượng tâm linh không phải là một giấc mơ phát xuất từ con người, nhưng là một giấc mơ phát xuất từ lòng sùng kính Chúa và từ việc tìm kiếm Lời Chúa.

Sùng kính Chúa
Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi là những người yêu kính Chúa. Mối quan hệ tâm linh gần gủi, thân thiết của hai người với Chúa dù có bị ảnh hưởng phần nào nhưng không bị cắt đứt vì đền thờ Chúa tại Giê-ru-sa-lem bị phá hủy và vì phải sống lưu đày xa quê hương. Đời sống sùng kính Chúa của hai người này chứng minh hùng hồn cho sự hiện diện khắp nơi của Đức Chúa Trời. Đời sống sùng kính của Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi tại hải ngoại cũng nói lên sự quan trọng và cần yếu của mối quan hệ giữa con dân Chúa và Đức Chúa Trời của họ. Nhờ mối quan hệ gần gủi, thân thiết với Chúa mà Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi nhận được khải tượng từ mạc khải của Chúa cho dân mình.

Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi nhận được khải tượng thuộc linh do việc tìm kiếm Lời Chúa (Êxơ 7:10) và khải tượng của họ được Lời Chúa xác định (Nêh 1:9).
Sống theo Lời Chúa
Dù ở trong cảnh ly hương, trong xã hội ngoại giáo, Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi vẫn cố sống theo Lời Chúa và khao khát sống theo Lời Chúa. Ước vọng trở về quê hương, không phải chỉ để xây dựng đền thờ, tái thiết tường thành Giê-ru-sa-lem, nhưng ước vọng sâu xa và cao quý hơn nữalà để có được một hoàn cảnh chính trị thuận tiện và thích hợp nhất để sống theo Lời Chúa.

Khi Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi nhiệt thành sống theo Lời Chúa ngay trong khi ly hương, sống trong xứ người ngoại đạo, thì có lẽ nào Chúa không cho họ sống theo Lời Chúa trong quê hương mà Ngài đã ban cho tổ tiên và chính họ.
Sống vì mục đích Chúa
Tình trạng con dân Chúa sống ly hương không phải là tình trạng bình thường và không nằm trong mục đích chính của Chúa. Đức Chúa Trời đã chọn dân Do Thái, ban cho họ một quê hương để họ thờ phượng Đức Chúa Trời, vị Chân Thần duy nhất của nhân loại và truyền bá Chân Thần cho nhân loại. Nhưng họ đã thất bại cho nên đền thờ bị phá hủy, dân chúng bị lưu đày. Nay thời hạn hình phạt đã đủ, Chúa cho phép dân Ngài hồi hương như lời tiên tri Giê-rê-mi đã phán (25:11-14). Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi nghiêm túc sống theo Lời Chúa, dấn thân sống cho mụch đích của Chúa. Khải tượng của họ nằm trong mục đích lớn lao của Đức Chúa Trời cho dân Ngài vì thế Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi được Chúa dùng để hoàn thành chương trình của Ngài.
Sống cho sự vinh hiển Chúa
Về phương diện thành công vật chất, Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi có thể gọi là những người thành công nơi xứ lạ quê người. Hai người có thể an hưởng vinh hoa phú quý với triều đình Ba-by-lôn. Nhưng hai người đã can đảm xin vua làm những việc khó khăn, nan giải nơi quê hương mình. Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi đã hy sinh trở về quê hương nhỏ bé, nghèo nàn để xây dựng, cãi tiến nếp sống vật chất lẫn tâm linh cho sự vinh hiển của Chúa vì họ là dân Chúa. Nê-hê-mi đã cảm thấy đau khổ vì dân Chúa và nước Chúa bị những dân tộc chung quanh khinh khi, chế giễu. (Nêh 1:3) Ê-xơ-ra muốn truyền bá, dạy dỗ dân Chúa Luật của Chúa để họ sống theo Luật của Chúa và được thịnh vượng cả vật chất lẫn tâm linh. Nê-hê-mi muốn xây dựng, củng cố quê hương, dân tộc để làm vinh hiển danh Chúa.

Mô Hình Phấn Hưng Tâm Linh
Sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi cho thấy Đức Chúa Trời đã hoàn thành lời hứa của Ngài đối với nhóm người ly hương bé nhỏ của dân Ngài. Cơn phấn hưng đã đến với dân Chúa khi họ khao khát hiểu biết Lời Chúa, can đảm thay đổi đời sống theo Lời Chúa và mạnh dạng, nhiệt thành thi hành Giao Ước thánh mà dân tộc họ đã kết ước với Đức Chúa Trời. Nhóm người hồi hương bé nhỏ kia đã sống bình an, phát triển, thịnh vượng và sinh tồn đến 500 năm, cho đến khi Con Đức Chúa Trời, Chúa Cứu Thế đến thế gian.
1. Tìm kiếm Lời Chúa
  Ê-xơ-ra là người đã chuyên tâm tìm kiếm (nghiên cứu, học hỏi) Lời Chúa từ khi ông còn sống ly hương tại Ba-tư. Ông không những chỉ học hỏi nhưng cũng thực hành Lời Chúa và khao khát, nhiệt thành dạy dỗ Lời Chúa cho dân tộc mình.
  
  Ê-xơ-ra trở về Giu-đa vào năm 458 TCN và toàn dân tụ họp tại quảng trường trước cổng Nước vào năm 444 TCN để nghe Lời Chúa; như vậy Ê-xơ-ra đã truyền bá, dạy dỗ Kinh Luật cho dân chúng đến 15 năm. Toàn dân kiên nhẫn đứng suốt buởi sáng từ năm đến sáu tiếng đồng hồ để nghe đọc và giải nghĩa Lời Chúa chứng tỏ lòng khao khát Lời Chúa của họ.
  
  Niềm vui thiên thượng đã đến với dân chúng khi họ hiểu được Lời Chúa: “Toàn thể dân chúng.. Họ ăn mừng trọng thể vì họ hiểu được những lời truyền dạy cho họ.”(Nêh 8:12)
2. Thay đổi đời sống
  Cơn phấn hưng đã đến khi dân Chúa bằng lòng ăn năn, từ bỏ con đường tà, thay đổi lối sống sai lầm, tội lỗi để sống hợp với Lời Chúa và đẹp lòng Chúa. Nê-hê-mi chương 9 mô tả tấm lòng ăn năn, sám hối của dân chúng và giới lãnh đạo của họ. Người ta đã cầu nguyện, ăn năn và hứa nguyện gìn giữ giao ước của Chúa. Không có cơn phấn hưng nào đến với con dân Chúa mà không bắt đầu bằng những lời cầu nguyện khẩn thiết với tấm lòng ăn năn, thống hối của dân Chúa.
3. Thi hành Giao Ước
  Nê-hê-mi chương 10 ghi lại hành động hứa nguyện và thi hành giao ước của Chúa. Cầu nguyện, ăn năn thống hối là điều tốt nhưng chỉ cầu nguyện mà không thực hành thì tình hình có thể vẫn không thay đổi. Sau khi cầu nguyện, hứa nguyện, toàn thể dân chúng từ giới lãnh đạo đến dân chúng đều nhiệt thành thi hành những điều Kinh Luật dạy.
  
  Phước hạnh đầu tiên đến với dân chúng là niềm vui trong Chúa khi họ vui lòng thi hành Lời Chúa. Khi con dân Chúa vui vẻ vâng phục Lời Chúa, mặc cảm tội lỗi sẽ được cất đi, niềm vui và hy vọng tràn vào tâm hồn cho nên họ trở nên vui mừng, lạc quan.
4. An khang, thịnh vượng tâm linh
  Lời Chúa hứa trong tiên tri Giê-rê-mi đã được ứng nghiệm đối với nhóm người hồi hương: “CHÚA phán, vì chính Ta biết rõ chương trình Ta hoạch định cho các ngươi. Ta có chương trình bình an thịnh vượng cho các ngươi, chứ không phải tai họa. Ta sẽ ban cho các ngươi một tương lai đầy hy vọng. Khi các ngươi kêu cầu Ta, khi các ngươi đến với Ta và nài khẩn Ta, Ta sẽ nhậm lời các ngươi. Các ngươi sẽ tìm kiếm Ta và gặp được khi các ngươi tìm kiếm Ta hết lòng.” Giê 29:11-13
Mô Hình Lãnh Đạo Thuộc Linh

Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi
1. Đáp Ứng Lời Kêu Gọi của Chúa
  Nhìn chung từ Sáng Thế, từ khi thủy tổ loài người sa ngã cho đến Khải Huyền, thời kỳ tận thế, Đức Chúa Trời đã có sẵn một chương trình an khang phúc thịnh cho con dân Ngài.(Giê-rê-mi 29:11-13) Đức Chúa Trời có quyền và có thể trong tích tắc thực hiện tất cả chương trình của Ngài, nhưng theo ý chỉ thánh, siêu việt và huyền nhiệm của Chúa, Ngài muốn sử dụng con dân Ngài để thực hiện chương trình của Ngài.
  
  Từ giữa nhân loại, Đức Chúa Trời đã kêu gọi và lựa chọn Áp-ram ở Trung Đông để mạc khải cho ông biết về Đức Chúa Trời chân thật và duy nhất. Từ Áp-ram, Chúa kêu gọi và lập lên một dân từ dòng dõi ông để tôn thờ Ngài đúng cách và truyền bá về Ngài, Đức Chúa Trời chân thật cho nhân loại. Nhìn từ phương diện con người, những người đã đáp ứng lại lời kêu gọi của Chúa và trung tín thi hành sứ mệnh của Ngài là những nhà lãnh đạo xuất sắc, hiệu qủa, thành công và trường tồn.
  
  Qua hai sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi, chúng ta thấy Đức Chúa Trời có chương trình hồi hương, tái lập, xây dựng cộng đồng dân Chúa để chuẩn bị cho Chúa Cứu Thế đến thế gian khai trương một thời đại mới của Vương Quốc Chúa trên đất. Khi Đức Chúa Trời thúc đẩy vua Si-ru ra sắc chỉ cho phép người Do Thái hồi hương xây lại đền thờ cho Đức Chúa Trời, (Êxơ 1:1-4) một số người đã đáp ứng lời kêu gọi này. Những người Do Thái ly hương thấy sắc chỉ này cũng là lời kêu gọi họ hồi hương, xây dựng lại đền thờ, xây dựng lại cộng đồng dân Chúa trên quê hương của mình. Sắc chỉ của vua Si-ru chính là sự ứng nghiệm Lời Chúa đã được tiên tri Giê-rê-mi rao truyền 70 năm trước đây (Giê-rê-mi 25:11-12). Bất cứ một lời kêu gọi nào đều phải được xác chứng hay ứng nghiệm với Lời Chúa (Kinh Thánh) mới là sự kêu gọi đến từ Chúa. Người ta có thể đáp lời kêu gọi của quốc gia, dân tộc, lòng ái quốc (đây là một điều tốt) nhưng nó không nhất thiết là lời kêu gọi của Chúa cho bạn và cho dân tộc của bạn.
  
  Làm thế nào chúng ta có thể biết được một tiếng gọi (Lý Tưởng) nào đó là tiếng gọi của Chúa?
  
  Tiếng gọi đó phải đến từ Lời Chúa (Kinh Thánh), cho công việc của Vương Quốc Chúa và hợp với nguyên tắc, đạo đức và sự dạy dỗ của Lời Chúa. Người lãnh đạo thuộc linh phải là người tin tưởng Chúa và Lời Chúa, tìm kiếm Chúa và Lời Chúa và sẵn sàng vâng theo Lời Chúa; nhờ thế người đó mới nghe, thấy, hiểu lời kêu gọi thuộc linh của Chúa và đáp ứng lời kêu gọi đó.
  
  Đức Chúa Trời có thể sử dụng bất cứ ai, kể cả những người ngoại đạo như vua Si-ru cho chương trình và mục đích của Ngài. Nhưng người ngoại đạo thường làm vì bị ép buộc hay làm vì quyền lợi và tham vọng của chính họ. Trong số rất đông những người Do Thái ly hương trong khắp lãnh thổ của đế quốc Ba-by-lôn, chỉ có một số ít người tin kính Chúa và đáp lời kêu gọi của Chúa để trở về quê hương. Những người lãnh đạo hồi hương theo lời kêu gọi của Chúa gồm cả những người lãnh đạo chính trị như Xô-rô-ba-bên, Nê-hê-mi, lãnh đạo tôn giáo như thầy tế lễ Ê-xơ-ra, Giê-sua và một số lớn thường dân.
  
  Đức Chúa Trời ngày nay cũng đang kêu gọi nhiều người lãnh đạo thuộc linh để xây dựng hội thánh và Vương Quốc Ngài giữa mọi dân tộc (trong đó có dân tộc Việt Nam chúng Ta).
  
  Chúa Giê-su phán:
  “Mùa gặt thật trúng, nhưng thợ gặt thì ít. Vậy hãy cầu xin Chúa mùa gặt sai thêm thợ gặt vào đồng lúa của Ngài.” Mat 9:37-38
  1. Bạn thấy gì giữa cánh đồng Việt Nam ở hải ngoại lẫn Việt Nam hiện nay?
  2. Bạn có cầu nguyện xin Chúa sai thêm con gặt (môn đệ Chúa) vào đồng lúa Việt Nam của Ngài không? Tại sao có; tại sao không?
  3. Bạn có phải là một con gặt (môn đệ) của Chúa không?
    Bạn có muốn trở thành một con gặt (môn đệ) của Chúa không? Tại sao?
  4. Bạn có nghe Tiếng Gọi hay Đại Mạng Lệnh của Chúa Giê-su không?
    “Vậy, hãy đi làm cho muôn dân thành môn đệ Ta,..” Mat 28:18-20
    
    Muốn làm cho một người chưa biết Chúa trở thành môn đệ của Chúa, (môn đệ hóa một người chưa biết Chúa) mỗi chúng ta phải là một môn đệ của Chúa Cứu Thế trước đã.
    
    Một môn đệ của Chúa Cứu Thế, (không phải chỉ là người đi lễ nhà thờ), nhưng là người:
    - Tin cậy Chúa Cứu Thế (Rô 10:9-10)
    - Biết Chúa (Giăng 17:3)
    - Giống Chúa (Êph 5:1)
    - Vâng lời Chúa (Giăng 15:7-8)
    - Muốn hoàn thành Sứ Mệnh Chúa (Mat 28:18-20)
    - Sống vì sự Vinh Hiển Chúa trong ngành, nghề, mục vụ Chúa kêu gọi mình. (Gi 17:4; 1Côr 10:31)
2. Khải Tượng về Công Việc Chúa
  Người lãnh đạo thuộc linh phải là người có khải tượng về công việc Chúa, Hội Thánh Chúa hay Vương Quốc Chúa.
  
  Khải tượng là hình ảnh đã hoàn thành trong tâm trí của người lãnh đạo về một công việc, một mục đích trong chương trình toàn bộ của Đức Chúa Trời. Khải tượng thuộc linh khác hơn một giấc mơ, tham vọng thế tục ở chỗ khải tượng đến từ Chúa, về công việc của Nhà Chúa, Vương Quốc Chúa, nhờ quyền năng của Chúa và cho sự vinh hiển của Chúa.
  
  Một người phải có đức tin nơi Đức Chúa Trời mới có thể có khải tượng từ Chúa. Tức là thấy được chương trình và biết được mục đích của Chúa trên thế gian, đặc biệt là biết và thấy chương trình Chúa muốn mình tham dự.
  
  Khải tượng xây đền thờ
  Những người lãnh đạo dân Chúa ly hương đọc và tin lời tiên tri Giê-rê-mi về 70 năm lưu đày (Giê 25:11) nên khi nghe sắc chỉ của vua Si-ru về việc xây đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, họ thấy được khải tượng hồi hương và xây đền thờ Chúa tại Giê-ru-sa-lem.
  
  “Bây giờ các trưởng tộc của Giu-đa và Bên-gia-min, các thầy tế lễ và người Lê-vi, hết thảy những người nào được Đức Chúa Trời cảm động, đều chuẩn bị đi về Giê-ru-sa-lem xây đền thờ Đức Chúa Trời.” (Êxơ 1:5)
  
  Hai nhà lãnh đạo lớn của những người hồi hương đầu tiên là Xô-rô-ba-bên, một lãnh đạo chính trị và Giê-sua, thầy tế lễ. Hai người này cùng với một số những người lãnh đạo trong các chi tộc Do Thái bị lưu đày đã đứng lên, hướng dẫn khoảng 50,000 người hồi hương với sứ mạng xây lại đền thờ tại Giê-ru-sa-lem. (Êxơ 2:64-67)
  
  Sách Ê-xơ-ra (6 chương đầu) cho thấy những người này đã hưởng ứng sắc chỉ của vua Si-ru với niềm tin nơi sự chu cấp, giúp đỡ của Đức Chúa Trời để hoàn thành một công trình lớn lao như thế. Trên hết mọi sự, Đức Chúa Trời là Đấng đã truyền lệnh xây đền thờ (Êxơ 6:14) nên Ngài cũng là Đấng chu cấp, giúp đỡ để hoàn thành nó. Một điểm trước gỉa Ê-xơ-ra trình bày và ghi nhận mà chúng ta cần chú ý là Đức Chúa Trời có thể và có quyền dùng nhiều phương tiện nhân lực, tài lực khác nhau để chu cấp, giúp đỡ dân Ngài hoàn thành khải tượng.
  
  Đức Chúa Trời đã dùng các vua, quan và dân ngoại đạo để giúp dân Chúa thực hiện và hoàn thành việc xây cất đền thờ Chúa. Đền thờ được xây xong và cung hiến vào năm thứ sáu đơì vua Đa-ri-út (Êxơ 6:15) tức là năm 516 TCN. Nếu sắc chỉ của vua Si-ru truyền vào năm 539 TCN thì những người dân Chúa hồi hương đã phải mất khoảng 23 năm để thực hiện và hoàn thành khải tượng.
  
  Những người lãnh đạo tin vào khải tượng cũng là những người đứng lên, hoạch định những chương trình hoạt động và trung tín thi hành những chương trình đó để hoàn thành khải tượng. Khải tượng mà không có kế hoạch thi hành chỉ là tưởng tượng hay ảo tưởng.
  
  Khải tượng cho Việt Nam
  1. Bạn có biết và tin vào chương trình cứu rỗi nhân loại của Chúa không? (Sáng12:3c; Giê-rê-mi 29:11; Mat 28:18-20)
  2. Bạn có tin và thấy rằng chương trình cứu rỗi của Chúa cũng bao gồm dân tộc Việt Nam không?
  3. Bạn có bao giờ cầu nguyện xin Chúa cứu rỗi những người thân, bạn hữu, dân tộc Việt Nam không
  4. Bạn có tham gia một chương trình truyền giáo hay giúp tài chánh cho một công cuộc truyền giáo nào không? Tại sao có? Tại sao không?
  Khải tượng xây dựng đơì sống tâm linh cho dân Chúa.
  Sách Ê-xơ-ra từ chương 7 đến 10 nói đến một cuộc xây dựng khác giữa vòng dân Chúa tại quê hương của họ.
  
  Dân Chúa hồi hương đã có đền thờ, một trung tâm thờ phượng Chúa nhưng đại đa số dân Chúa chưa thông thạo Kinh Luật (Lời Chúa), những định chế để giúp dân Chúa sống đẹp ý Chúa, thành công và thịnh vượng theo đường lối Chúa (Giô-suê 1:8).
  
  Thầy tế lễ Ê-xơ-ra dù sống tha hương nhưng đã chuyên tâm nghiên cứu Lời Chúa, thực hành chúng và dạy Lời Chúa cho dân chúng. (Êxơ 7:10) Ê-xơ-ra nhận thấy dân Chúa tại quê hương ông có nhu cầu hiểu biết Lời Chúa và sống đúng theo Lời Chúa để có thể thành công và thịnh vượng cả phần thể chất lẫn tâm linh. Vì thế Ê-xơ-ra đã xin vua Át-ta-xét-xe (Ba-tư) trở về quê hương để dạy dỗ dân chúng Kinh Luật của Chúa (Êxơ 7:25). Khi đã được phép Ê-xơ-ra tổ chức và hướng dẫn phái đoàn hồi hương.
  
  Ê-xơ-ra đã kiên trì dạy dỗ Lời Chúa cho dân chúng và đem lại một cơn phấn hưng lớn (Nê-hê-mi 8-13). Cuộc phấn hưng này đã đem lại sức sống tâm linh cho dân Chúa và kéo dài khoảng năm trăm năm cho đến thời Chúa Cứu Thế đến thế gian.
  
  Khải tượng về Lời Chúa và đời sống tâm linh cho tín hữu và hội thánh Chúa người Việt tại hải ngoại cũng như tại quê hương
  1. Mỗi Tín hữu VN đều có một quyển Kinh Thánh chính xác, dễ hiểu.
  2. Mỗi tín hữu VN đều có tĩnh nguyện với Lời Chúa mỗi ngày và học hỏi Lời Chúa với nhóm nhỏ mỗi tuần.
  3. Tín hữu VN cần có một bộ giải nghĩa Kinh Thánh Phúc Âm Thuần Túy (Evangelical) đầy đủ, chính xác, thích hợp với văn hóa VN
  4. Hội Thánh VN cần có những chính sách thích đáng để khuyến khích tôi con Chúa học hỏi, nghiên cứu Lời Chúa một cách nghiêm túc.
  5. Hội Thánh VN cần có ngân sách thích đáng để đầu tư vào người nghiên cứu chuyên môn cũng như công tác nghiên cứu Lời Chúa để tìm kiếm một nền thần học VN theo Kinh Thánh.
  6. Hội thánh Chúa có đi theo đường lối Chúa không?
  Khải tượng xây dựng tường thành Giê-ru-sa-lem.
  Vào thời cổ tường thành là một phương tiện phòng thủ chiến lược để bảo vệ trung tâm đầu não của một cộng đồng và cả quốc gia.
  
  Người Do Thái hồi hương đã có đền thờ và một số định chế theo Kinh Luật nhưng họ chỉ là một số người thiểu số sống rãi rác trong vùng Giu-đa. Một dân tộc muốn trường tồn cần thiết lập những phương tiện phòng thủ kiên cố , trở nên một cộng đồng có tổ chức chặc chẻ, vững mạnh.
  
  Khi nghe tường trình về tình trạng bi thảm của những người đồng hương sống trong vùng Giu-đa và tường thành Giê-ru-sa-lem đổ nát, Nê-hê-mi, một người Do Thái ly hương đang làm quan trong triều vua Ba-tư, rất đau buồn nhưng đồng thời ông cũng thấy khải tượng xây dựng lại tường thành Giê-ru-sa-lem để bảo vệ và xây dựng cộng đồng dân Chúa bé nhỏ kia. Lời cầu nguyện của Nê-hê-mi cho thấy ông là người tin kính Chúa; tin tưởng lời tiên tri của Chúa(tiên tri Giê-rê-mi) và ông hoàn toàn nương cậy nơí “Đức Chúa Trời vĩ đại” để thực hiện công việc lớn lao và khó khăn này.
  
  Nê-hê-mi đã cầu nguyện xin Chúa thúc đẩy lòng vua Ba-tư để vua cho phép và cung cấp những nhu cầu cần thiết cho chuyến hồi hương và công việc xây dựng tường thành Giê-ru-sa-lem. Khi lời cầu nguyện đã được nhậm, Nê-hê-mi tổ chức cuộc hồi hương và hoạch định chương trình xây cất tường thành. Bức tường thành Giê-ru-sa-lem được hoàn tất trong một thời gian kỷ lục 52 ngày (Nêh 6:15) nhưng công cuộc xây dựng cộng đồng dân Chúa tiếp tục.
  
  Qua hai sách Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi người ta thấy một số người lãnh đạo dân Chúa đã được Chúa cho thấy những khải tượng về dân Chúa và vương quốc Chúa. Xô-rô-ba-bên và Giê-sua đã thấy và nắm lấy khải tượng về việc xây dựng đền thờ Chúa và họ đã hoàn thành nó. Ê-xơ-ra nhìn thấy khải tượng về việc dạy Lời Chúa (Kinh Thánh) cho dân Chúa và một cơn phấn hưng đã đến với dân Ngài. Nê-hê-mi được Chúa thúc đẩy xin vua Ba-tư xây lại tường thành Giê-ru-sa-lem và ông đã hoàn thành nó. Thật ra Nê-hê-mi đã xây dựng tường thành, bảo vệ an ninh cho cộng đồng dân Chúa; nhưng ông và Ê-xơ-ra dạy dỗ dân Chúa sống theo Lời Chúa nên họ trở nên thịnh vượng, vững mạnh và trường tồn cho đến khi Chúa Cứu Thế đến thế gian.
  
  Khải tượng xây dựng một hội thánh và cả dân tộc VN tin kính Chúa, sống theo đường lối Chúa để trở nên thịnh vượng về cả thể chất lẫn tâm linh.
  1. Nếu bạn là một tín hữu (đang làm việc trong lãnh vực chính trị, kinh tế, thương mại, xã hội, giáo dục..), bạn có thấy tiếng kêu gọi giúp đỡ dân tộc VN tin kính Chúa và thịnh vượng theo đường lối Chúa không?
  2. Bạn có tin rằng Chúa có thể sử dụng tất cả mọi người, kể cả người ngoại đạo để xây dựng Vương Quốc Ngài ?
  3. Hãy xin, sẽ được, hãy tìm , sẽ gặp, hãy gõ, Chúa sẽ mở cửa cho chúng ta hoàn thành khải tượng Chúa ban cho chúng ta.
  4. Hãy tận hiến đời sống của bạn cho Chúa, Ngài sẽ sử dụng nó cho sự vinh hiển của Ngài.
3. Đời Sống Cầu Nguyện
  Đời sống cầu nguyện là một phần rất quan trọng và không thể thiếu trong mỗi cá nhân tín hữu lãnh đạo lẫn cộng đồng dân Chúa.
  
  Trước khi xây đền thờ những người lãnh đạo dân Chúa đã xây dựng bàn thờ và thờ phượng Chúa mỗi ngày (Êxơ 3:1-6). Trong lễ thờ phượng, cầu nguyện là một phần chính. Những người lãnh đạo dân Chúa thời bấy giờ đã thiết lập ngay lễ thờ phượng để chính họ và dân chúng cầu nguyện cùng Chúa.
  
  Một người không có mối quan hệ sâu xa, thân thiết với Chúa không thể có khải tượng thuộc linh, không thể có chương trình, kế hoạch thuộc linh, không thể có năng lực thuộc linh để hoàn thành những mục đích thuộc linh của Chúa cho mình và cho Vương Quốc Chúa.
  
  Ê-xơ-ra là người cầu nguyện:
4. Kế Hoạch Thi Hành
  Khải tượng phải có kế hoạch thi hành, nếu không có kế hoạch thi hành, khải tượng kia chỉ là giấc mơ, ảo tưởng. Người có khải tượng nhưng không có kế hoạch thi hành là người mơ mộng viễn vông, không thể là người lãnh đạo.
  
  Xô-rô-ba-bên và Giê-sua
  Dù sách Ê-xơ-ra không mô tả chi tiết nhưng để hướng dẫn một cộng đồng khoảng 50,000 người hồi hương và xây dựng đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, Xô-rô-ba-bên và Giê-sua hẵn phải có một kế hoạch chu đáo và đầy đủ. Chúng ta thấy Xô-rô-ba-bên và Giê-sua phải có ít nhất là hai kế hoạch lớn:
  
  Kế hoạch đem 50,000 người hồi hương.
  Những vấn đề như nhân sự, thực phẩm, vận chuyển, vệ sinh, sức khẻ, an ninh v.v. Khi về đến Giu-đa, vấn đề định cư cho số người đông như thế cũng là cả một chương trình lớn lao.
  
  Kế hoạch xây đền thờ.
  Những vấn đề vẽ kiểu, thiết kế, tài chánh, nhân sự, thợ thuyền, vật liệu, quản đốc.. là những việc đương nhiên phải có kế hoạch, chương trình rõ ràng, thứ tự.
  
  Ngoài ra Ê-xơ-ra cũng ghi lại những khó khăn, chống đối của giới cầm quyền và dân chúng ngoại đạo địa phương. Để vượt qua tất cả những chướng ngại, nan đề này Xô-rô-ba-bên, Giê-sua và những người lãnh đạo phải liên tục thích ứng, điều chỉnh kế hoạch của mình.
  
  Xây đền thờ là một công trình lớn cần nhiều nhân lực, tài lực và thời gian lâu dài để thực hiện cho nên chúng ta thấy những nhà lãnh đạo đã chia kế hoạch lớn này ra làm nhiều mục tiêu nhỏ hơn và thực hiện từng giai đoạn. Người ta đã xây bàn thờ, xây nền đền thờ rồi đến xây cất và hoàn thành đền thờ. Mỗi khi thực hiện xong một mục tiêu người ta cử hành việc thờ phượng, cung hiến nền đền thờ và cung hiến đền thờ để đánh dấu sự thành đạt và kết qủa đồng thời cũng để cảm tạ ơn Chúa đã giúp đỡ ban phước cho họ hoàn thành sứ mệnh.
  
  Trong tiến trình lập và thi hành kế hoạch xây cất đền thờ, Xô-rô-ba-bên và Giê-sua cũng đã tìm kiếm và lắng nghe lời cố vấn của những người tin kính Chúa khác. Những nhà lãnh đạo đã nghe Lời Chúa do tiên tri Ha-gai và Xa-cha-ri rao truyền nên được khích lệ và can đảm tiếp tục công việc cho đến khi hoàn thành.
  
  Ê-xơ-ra
  Ê-xơ-ra là một người ly hương nhưng ông đã chuẩn bị, học hỏi và trang bị cho chính mình để trở thành một người “học giả, thông thạo Kinh Luật Môi-se do CHÚA, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên ban truyền.”(Êxơ 7:6)
  
  Người lãnh đạo là người kiên trì học hỏi, không những chỉ có một nền giáo dục phổ thông và chuyên nghiệp nhưng cũng có khả năng tiếp tục nghiên cứu, học hỏi sau khi rời khỏi ghế nhà trường để thực hành trong trường đời.
  
  Ê-xơ-ra đã xin vua Ba-by-lôn cho ông về quê hương để tổ chức lại hệ thống luật lệ của vua và của Đức Chúa Trời (Êxơ 7:25-26). Ê-xơ-ra là một vị quan trong triều vua (có lẽ tương đương với bộ trưởng) vì thế ông phải có một kế hoạch rõ ràng để trình vua và xin thi hành.
  
  Nhìn một cách tổng quát người ta thấy Ê-xơ-ra là người có khải tượng, mục đích cho đơì sống mình: “Thật vậy, Ê-xơ-ra chuyên tâm nghiên cứu luật pháp Đức Chúa Trời, thực hành và dạy dỗ các đạo luật và quy chế cho dân Y-sơ-ra-ên.” (Êxơ 7:10) và dĩ nhiên là ông cũng có kế hoạch để thực thi và đạt được mục đích của mình.
  
  Nếu chúng ta coi cuộc truyền giảng phấn hưng tại Giê-ru-sa-lem là mục tiêu đỉnh cao của chức vụ của Ê-xơ-ra (Nê-hê-mi 8:1-13) thì ông đã thi hành nhiều kế hoạch để đạt được những mục tiêu nhỏ trước đó.
  
  Mục tiêu cá nhân:
5. Gương Lãnh Đạo Thuộc Linh
6. Thuận Phục Thẩm Quyền
  Thẩm Quyền của Đức Chúa Trời
  Một người lãnh đạo thuộc linh luôn luôn là người thuận phục thẩm quyền của Đức Chúa Trời trên đời sống mình.
  
  Trong trường hợp của Ê-xơ-ra, Nê-hê-mi, hai người đều làm quan dưới quyền vua Ba-by-lôn. Các vua Ba-by-lôn đều là những người ngoại đạo, đế quốc Ba-by-lôn cũng là đế quốc ngoại đạo nhưng lúc bấy giờ đang cầm quyền trên khắp cả vùng Trung Đông kể cả nước Do Thái. Nhưng Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi cũng như Phao-lô thấy rằng:
  
  “Mỗi người phải tùng phục các nhà cầm quyền trên mình, vì không có thẩm quyền nào không do Đức Chúa Trời đặt ra, và các nhà cầm quyền hiện có đều do Ngài thiết lập.” Rô-ma 13:1
  
  Ê-xơ-ra, Nê-hê-mi và Phao-lô đều thuận phục dưới nhà cầm quyền trong mọi sự ngoại trừ đức tin. Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi đều xin phép vua trở về quê hương và trình chương trình xây cất đền thờ, tu bổ đền thờ, cải cách luật lệ, xây dựng đời sống tâm linh cũng như xây cất tường thành Giê-ru-sa-lem lên cho vua.
  
  Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi chịu trách nhiệm trước mặt Đức Chúa Trời nhưng cũng chịu trách nhiệm trước mặt các vua lúc bấy giờ.
  
  Ngày nay người ta thấy một số người lãnh đạo độc tài đã lạm dụng quyền tôn giáo để đàn áp những người khác niềm tin; trong khi đó cũng có một số người lạm dụng quyền tôn giáo để chống đối chính quyền.
  
  Thẩm Quyền của Lời Chúa (Kinh Thánh)
  Ngoài ra chúng ta thấy Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi cũng thuận phục thẩm quyền của Kinh Thánh hay Lời Chúa. Ê-xơ-ra được phép của vua để thiết lập và thi hành không những luật của vua nhưng cùng lúc cũng thiết lập và thi hành luật của Chúa. (Êxơ 7:25-26) Nê-hê-mi đã mời Ê-xơ-ra giảng dạy Kinh Thánh cho toàn dân.
  
  Ngày nay đây là một nan đề giữa hội thánh Chúa nói chung; một số lớn những nhà lãnh đạo tôn giáo ở các nước Tây Phương không còn tin vào thẩm quyền của Lời Chúa(Người ta không còn tin Kinh Thánh là Lời Đức Chúa Trời có thẩm quyền tối cao trên đức tin và đơì sống) cho nên hướng dẫn con dân Chúa sống và hoạt động theo truyền thống hay những nguyên tắc thế tục. Hậu qủa nghiêm trọng là nền đạo đức trong xã hội và ngay cả giữa vòng các tín hữu cũng suy đồi, hội thánh Chúa sa sút, ngưng phát triển và thiếu sức sống tâm linh sinh động.
7. Ngay thẳng, thành thực (Integrity)
  Người lãnh đạo cần có một đời sống ngay thẳng, thành thật và không tham lam.
  Động lực mạnh mẽ nhất để giúp một con dân Chúa sống thành thật, ngay thẳng và không tham lam là sự kính sợ Chúa. (Nêh 5:15)
  
  Người tham lam, lợi dụng quyền thế hay lợi dụng kẻ khác sẽ không thể tồn tại lâu, vì trong xã hội có biết bao nhiêu người ham muốn tiền bạc giàu có và mong được quyền thế, nên khi có quyền thế, người ta sẽ không ngần ngại lật đổ kẻ đang cầm quyền để nắm quyền và dùng quyền để trục lợi.
  
  Nê-hê-mi không những không lợi dụng quyền thế để thâu trữ tiền bạc của dân nhưng ông đã không nhận bỗng lộc dành cho tổng trấn.
  Chính Nê-hê-mi và gia nhân của ông cũng đóng góp thì giờ, công sức và tiền bạc cho công việc xây cất tường thành như tất cả mọi người khác.
  
  Nê-hê-mi và gia nhân của ông cho người thiếu thốn mượn tiền bạc và thóc lúa nhưng không lợi dụng tình cảnh túng thiếu để lấy lời thật nặng.
  Nê-hê-mi có một đời sống trong sạch; mọi hành động của ông và gia nhân đều minh bạch, rõ ràng; không có điều gì nghi ngờ, mờ ám trong mọi cách hành xử và giải quyết công việc. (Nêh 5:1-19)
  
  Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi là những người đã lãnh đạo bằng cách làm gương trong đơì sống của chính họ. Đời sống thành thật, ngay thẳng và không tham lam là cách lãnh đạo tốt đẹp và bền vững vì nó không những chỉ động viên những người khác xâydựng cơ sở vật chất (Tường thành) nhưng xây dựng những đời sống tốt đẹp, thánh thiện và đẹp lòng Chúa; đó là nên tảng vững chắc để trường tồn.
  
  Trong lịch sử nhân loại, nhiều triều đại Trung Hoa đã không sụp đổ vì Vạn Lý Trường Thành bị phá hủy nhưng vì sự tham ô của quan lại canh gác tường thành và tham nhủng ngay trong triều vua.
  
  Một số xã hội tân tiến ngày nay suy đồi không phải vì thiếu vũ lực hay chiến tranh nhưng vì tham nhủng tràn lan trong giới lãnh đạo các cấp.
  Cộng đồng dân Chúa tại Giu-đê trong thời Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi là bé nhỏ và yếu kém về phương diện quân sự. Cộng đồng này đã trở nên thịnh vượng và trường tồn gần 500 năm không phải vì bức tường thành Nê-hê-mi đã xây nhưng nhờ đời sống của dân chúng đã được xây dựng trên cơ sở Lời Chúa và lòng kính sợ Chúa mà những người lãnh đạo như Ê-xơ-ra, Nê-hê-mi đã làm gương.
8. Sẳn Sàng Đối Diện với Thủ Đoạn của Kẻ Thù
  Lái thuyền khi sóng yên biển lặng tương đối dễ, ông thuyền trưởng nào cũng có thể làm được. Lái thuyền vượt đại dương trong phong ba bảo táp nhưng vẫn lèo lái con thuyền không bị chìm, không lạc hướng và đi đến đích mới là thuyền trưởng đại tài.
  
  Trong số những kẻ thù chúng ta thấy có ba kẻ thù chính:
  1. Kẻ thù bên ngoài:

Câu Hỏi Suy Gẫm:

Những điều gì phân biệt một người tìm kiếm quyền lợi riêng tư và tìm kiếm ý Chúa.
Người tìm kiếm vinh quang Chúa không thể được vinh quang của trần gian?
Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi có vinh quang của thế gian không? Hãy nêu lên những lý do khiến chúng ta biết rằng hai người này tìm kiếm vinh quang cho Chúa?